S
Nitade × DocCamp ขอนแก่น · กลุ่มสุราพื้นบ้าน · Documentary Pitch

FROM SPIRIT
TO SPIRIT

สารคดีเหล้าพื้นบ้านอีสาน — จากเครื่องเซ่นไหว้ สู่วงส่งจอก
สู่เรื่องเล่าที่บอกโลกว่าอีสานคือใคร

Development · สารคดีวัฒนธรรม 20–25 นาที
From Spirit to Spirit — MMXXVI
spirit
จุดเริ่มของเรื่อง

spir·it n.

๑.สุรากลั่น; เหล้า — ของเหลวใสจากข้าว ที่อยู่คู่ครัวเรือนอีสานมาหลายชั่วคน
๒.จิตวิญญาณ — สิ่งที่มองไม่เห็น แต่เชื่อมคนเป็น คนตาย และบ้านเกิดเข้าด้วยกัน

ในอีสาน สองความหมายนี้คือสิ่งเดียวกัน — เหล้าขาวอยู่บนพานเซ่นไหว้ อยู่ในจอกที่ส่งต่อกลางวง
คำถามของหนังเรื่องนี้: ทำไมเหล้าถึงอยู่ตรงนั้น?

From Spirit to Spirit
ช่องว่างที่ยังไม่มีใครเล่า

เหล้าเหมือนกัน
แต่ชะตาต่างกัน

SAKE — ญี่ปุ่น

ถูกเล่าจนเป็นสมบัติชาติ มีอัตลักษณ์รายเมือง มีเทสติ้งโน้ต มีพิพิธภัณฑ์ — โลกเดินทางไปดื่มถึงถิ่น

สาโท — อีสาน

ภูมิปัญญาจากข้าวและวิถีเกษตร แต่แทบไม่มีเสียง — ติดทั้งมายาคติเรื่องบาป และกติกาที่ไม่เอื้อผู้ผลิตรายเล็ก

ความขัดแย้งนี้ยังมีชีวิตอยู่จริง — และยังไม่มีสารคดีไทยเรื่องไหนเล่ามันตรงๆ

The Gap
แก่นเรื่อง · Core Idea

เหล้า คือสื่อกลาง
ของการเชื่อมโยง ระดับ

คน ↔ ผีและสิ่งศักดิ์สิทธิ์

เหล้าในเครื่องเซ่นไหว้ — สะพานระหว่างคนเป็นกับผู้ล่วงลับ

คน ↔ คน

จอกที่ส่งต่อในวงข้าว งานบุญ งานแต่ง งานบวช — เครื่องมือเปิดใจของชุมชน

อีสาน ↔ โลก

รสชาติ งานคราฟต์ และเรื่องเล่าบ้านเกิด ที่พร้อมคุยกับผู้ชมทั่วโลก

เมื่อผู้ชมตามรอยเหล้าจากพานเซ่นไหว้ → วงข้าว → คนรุ่นใหม่ที่พาภูมิปัญญากลับมา · เขาจะพบว่าสิ่งที่ถูกเรียกว่าของมึนเมา คือความทรงจำ ความสัมพันธ์ และศักดิ์ศรีของคนอีสาน

Core Idea
โครงเรื่อง · สามองก์

ตั้งคำถาม — ค้นหา — ค้นพบ

Act I

ตั้งคำถาม

เปิดที่พานเครื่องเซ่นไหว้: ของที่ถูกบอกว่าบาป ทำไมอยู่ใกล้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่สุด?

Act II

ค้นหา

ตามคนต้มเหล้าจริง — ข้าว การหมัก ไอน้ำ วงเหล้าของชุมชน และแรงเสียดทานที่กดภูมิปัญญานี้ไว้

Act III

ค้นพบ

ไม่ใช่คำตอบว่าดีหรือเลว — แต่คือ spirit เดียวกันที่ไหลจากพานเซ่นไหว้ ถึงมือคน ถึงบ้านเกิด

Story Structure
ตัวละครและการเข้าถึง

เราไม่ได้เล่า "ธีม"
เรากำลังตามหา "คน"

Case File A — สกลนคร

"เสือ" ธรรมวิทย์ · Onson

คนอีสานที่ออกจากบ้าน แล้วกลับมารับช่วงโรงกลั่นที่กำลังจะเลิกทำ — เชื่อมเหล้ากับอาหาร งานคราฟต์ หมอลำ ภาพร่วมสมัยที่คุยกับโลกง่าย

  • เงื่อนไข: ต้องได้เหตุการณ์จริง + คนรอบตัว ≥ 2 ฝ่าย (กันเป็น brand profile)
Case File B — น้ำพอง ขอนแก่น

คูน · พ่อสวาท

ภูมิปัญญาผูกพื้นที่จริง: ข้าวเหนียว น้ำชุมชน หม้อต้มฟืนพื้นบ้าน — มิติความทรงจำและแรงเสียดทานกับกติกาที่เข้มข้นกว่า อยู่ใกล้กองถ่ายที่สุด

  • ติดต่อคู่ขนานกับ A — ใครมีเหตุการณ์จริง+สิทธิ์เข้าถึงชัดกว่า คนนั้นเป็นตัวหลัก

สำรอง: นานวนจันทร์ (กาฬสินธุ์) · Satom Organic Farm (สุรินทร์) · Issan Rum (หนองคาย) — สถานะการติดต่อ: อัปเดตก่อนพิทช์

Characters & Access
วิธีเล่า · คำประกาศของทีม

เล่าเหล้า โดยไม่เห็นเหล้า

ให้ วัตถุและเสียง พาเรื่อง: จอก · ไห · ข้าว · ไอน้ำ · มือ · เสียงเทของเหลว · เสียงหัวเราะกลางวง
Observational เป็นแกน + เข้าไปอยู่ในวงจริง + จังหวะกวีเล็กน้อย
พิธีกรเดินเรื่อง · hero shot ขวดและฉลาก · ราคาและคำชวนดื่ม

นี่คือสารคดีวัฒนธรรม ไม่ใช่โฆษณาสุรา — และนั่นทำให้เผยแพร่ได้จริงภายใต้กติกาโฆษณาแอลกอฮอล์ · ยิ่งไม่เห็น ยิ่งเห็นความหมาย

Treatment
รูปแบบ · Technical Sheet

สารคดีวัฒนธรรม 20–25 นาที

Master20–25 นาที · ไทย ซับอังกฤษ · สโคปล็อกที่ "อีสาน"
Cutdown3–5 นาที สำหรับเวที / ออนไลน์ / เทศกาล
ผู้ชมหลักคนเมือง–คนรุ่นใหม่ ที่มองเหล้าพื้นบ้านว่าเชยหรือมีแค่การเมา
ผู้ชมสากลสาย local wisdom · food culture · craft · การกลับบ้าน
แผนขยาย28–30 นาที สำหรับรอบทุนสากล ถ้าเนื้อหาจากพื้นที่รองรับ
Format
ตอบคำถามที่กรรมการถามทุกกลุ่ม — "ขายได้ไหม"

ตรงโจทย์เวทีจีน ๓/๓
และมีตลาดรออีกสองชั้น

1

Sustainability

สาโท–เหล้าต้ม = เศรษฐกิจหมุนเวียนของชาวนา ใช้ของเหลือจากข้าว — zero-waste ก่อนโลกจะรู้จักคำนี้

2

Ecology

วัตถุดิบพื้นถิ่นรายหมู่บ้าน: ข้าว ผลไม้ สมุนไพร น้ำชุมชน — ความหลากหลายทางชีวภาพที่ดื่มได้

3

Innovation

ยกภูมิปัญญาด้วยเครื่องมือใหม่: วงล้อกลิ่น–รส เทสติ้งโน้ต Liquor Specialty ที่ไทยยังไม่มีใครทำ

ชั้นที่สอง — Destination: กฎหมายห้ามส่งขาย → พลิกเป็น "ต้องมากินที่นี่" ดึงคนเข้าชุมชน · ชั้นที่สาม — เวทีสากล: เรื่องมี conflict จริง ซึ่งเป็นโปรไฟล์ที่วงการสารคดีนานาชาติมองหา

Why It Sells
เส้นทางหลังค่าย

จากขอนแก่น สู่เวทีโลก

Teaser 2–3 นาที จากพื้นที่จริง

กุญแจปลดล็อกทุกเวทีถัดไป — เริ่มเก็บภาพได้ตั้งแต่สัปดาห์นี้

เวทีพิชชิ่งจีน · ~กันยายน

ค่ายคัดผลงานไปพิทช์ — โจทย์ Sustainability / Ecology / Innovation ที่เราตอบครบ

Tokyo Docs — Short Documentary Lab

เวทีสารคดีสั้นเอเชียที่เปิดรับอยู่ตอนนี้ (ถึง 10 ส.ค.) — เป้าที่จับต้องได้ทันทีเมื่อมี teaser

รอบทุนสากล 2027

ทุนพัฒนา/ผลิตที่รับสารคดีสั้น–กลาง (เช่น IDFA Bertha Fund) + forum เอเชีย — ทีมวิจัยเงื่อนไขครบแล้ว

Roadmap
๑๐
สถานะจริง ไม่ขายฝัน

เรื่องพร้อมแล้ว —
ขั้นต่อไปคือเข้าใกล้ความจริง

มีแล้ววันนี้

  • แก่นเรื่อง · logline · โครงสามองก์
  • Research ตัวละคร: หลัก 2 เส้นทาง + สำรอง 3
  • ชุดคำถาม pre-interview + เกณฑ์ Go/No-Go
  • กติกาจริยธรรมและแนวภาพที่ล็อกแล้ว

30 วันข้างหน้า

  • ติดต่อ Onson + คูน คู่ขนาน · pre-interview
  • ล็อกตัวหลักจากเหตุการณ์จริง + สิทธิ์เข้าถึง
  • ลงพื้นที่เก็บภาพ–เสียง → ตัด teaser 2–3 นาที
  • กลับมาพร้อม "หนังตัวอย่าง" ไม่ใช่แค่สไลด์
Status & Plan
๑๑
๑๒
ปิดท้าย

เราไม่ได้ชวนใครดื่ม
เราชวนมองสิ่งที่ถูกมองข้าม

ในจอกเหล้าหนึ่งจอก มีข้าว มีผี มีญาติพี่น้อง มีบ้านเกิด —
และมีจิตวิญญาณของคนอีสานรอให้โลกได้รู้จัก

ทีมสุราพื้นบ้าน · Nitade × DocCamp ค่ายขอนแก่น
[ ใส่ชื่อสมาชิกทีม + ช่องทางติดต่อ ก่อนใช้จริง ]

ขอบคุณครับ
๑๒
←→ SLIDES · F FULLSCREEN · PRINT=PDF